PROGRAM WYCHOWAWCZY

ZESPOŁU SZKÓŁ NR 1

w OSTROWI MAZOWIECKIEJ

Celem ogólnym wychowania jest wszechstronny rozwój osobowy ucznia, postrzeganie go w kategoriach jego podmiotowości, godności, wolności, niepowtarzalności, konkretnych praw i obowiązków, wzbudzenie potrzeby dalszego uczenia się, doskonalenia i wszechstronnego rozwoju w celu przygotowania go do zadań w czynnym życiu zawodowym i publicznym.

Koncepcja wychowania w szkole

Celem szkoły jest przygotowanie uczniów do potrzeb życia, które wymaga od każdego człowieka poczucia odpowiedzialności, śmiałej inicjatywy, świadomości obywatelskiej i współdziałania w rządzeniu. W procesie wychowania postaramy się stworzyć obszary działania, w których uczniowie mogliby się uczyć współpracy i współodpowiedzialności, angażowania się we wspólne sprawy , podejmowania różnych zadań, celowego wzmagania się z rzeczywistością materialną i społeczną. Stawiamy na pozytywną motywację ucznia związaną z ciekawością poznawania świata, ludzi i samego siebie w aspekcie samorealizacji w przyszłej pracy zawodowej. Będziemy dążyli do eliminacji sytuacji niepożądanych dla zdrowia psychicznego powodujących brak poczucia bezpieczeństwa, niepewność, zaskoczenie, obojętność, osamotnienie, uczucie lęku, zmęczenie, znerwicowanie. Chcemy stworzyć odpowiedni klimat uczuciowy i moralny, w relacji nauczyciel – uczeń, który wspierał się będzie nie tylko na autorytecie i kompetencjach nauczyciela, ale na zaufaniu, wzajemnej współpracy wychowawców, wychowanków i rodziców.

Zakładamy doskonalenie programu wychowawczego.

Powinności wychowawcze nauczycieli:

a. Stwarzanie uczniom warunków do wszechstronnego rozwoju.

Aktywny udział w realizacji głównych zadań wychowawczych szkoły, kształtowanie cech i postaw charakterystycznych dla modelowego absolwenta ZS Nr1.

Realizacja powinności wychowawczych wynikających ze specyfiki nauczanego przedmiotu.

Dbałość o właściwą atmosferę pracy w trakcie zajęć lekcyjnych.

Sumienne wykonywanie swoich obowiązków, przestrzeganie statutu szkoły oraz zasad współżycia społecznego by swoją postawą wskazywać uczniom właściwą drogę postępowania.

Udzielanie uczniom pomocy w sprawach dydaktycznych i wychowawczych.

Zwracanie uwagi uczniom w sytuacjach wystąpienia niewłaściwych postaw i zachowań.

Powinności wychowawcy klasowego:

Opracowanie programu wychowawczego na cały cykl kształcenia oraz planu pracy wychowawczej na rok bieżący w oparciu o program wychowawczy szkoły i plany wzorcowe z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb zespołu klasowego wynikających z diagnozy sytuacji wychowawczej.

Realizacja i ewaluacja planu pracy wychowawczej.

Systematyczne ponawianie diagnozy potrzeb wychowawczych zespołu klasowego.

Inspirowanie i wspomaganie działań wychowanków.

Otaczanie wychowanków opieką.

Pełnienie roli: opiekuna, doradcy, mediatora, autorytetu, przewodnika, mistrza.

Współdziałanie z nauczycielami uczącymi jego wychowanków w celu uzgadniania wspólnego kierunku oddziaływań wychowawczych w stosunku do uczniów mających trudności w nauce i szczególnie uzdolnionych.

Współpraca z rodzicami według przyjętych ogólnoszkolnych zasad i form oraz indywidualnych ustaleń; prowadzenie związanej z nią dokumentacji.

Aktywny i twórczy udział w pracach Zespołu Wychowawczego.

Wartości wychowawcze w naszej szkole:

Praca – gwarantująca osiąganie zamierzonych celów.

Punktualność, odpowiedzialność.

Tolerancja, poszanowanie godności.

Koleżeństwo, przyjaźń.

Kultura bycia na co dzień.

Aktywna życzliwość dla drugich ( szkoła i środowisko).

Odwaga.

Czystość i estetyka.

Treści wychowawcze określone w programach, ścieżkach edukacyjnych przedmiotów nauczania.

ZASADNICZA SZKOŁA ZAWODOWA

Edukacja prozdrowotna			Przedmiot
i. 1.	Zdrowie i czynniki mu sprzyjające i zagrażające, możliwości ich eliminowania lub ograniczania, odpowiedzialność za zdrowie własny i innych ludzi.		- godziny wychowawcze - po
ii. 2.	Pielęgnacja ciała i urody. Dbałość o utrzymanie odpowiedniej masy ciała. Zasady racjonalnego żywienia w różnych okresach życia.		- wychowanie fizyczne
1. 3 3.	Zachowania ryzykowne i bezpieczne w życiu codziennym oraz kontaktach społecznych. Troska o bezpieczeństwo innych.		- fizyka - wych. fizyczne - godz. wychow.
2. 4.	Szukanie i korzystanie z pomocy medycznej, psychologiczno-pedagogicznej i innych form wsparcia. Znaczenie profilaktycznych badań medycznych. Postawy wobec osób przewlekle chorych oraz niepełnosprawnych i starszych.		- godziny wychowawcze
3. 5.	Prowadzenie działań profilaktycznych dla młodzieży oraz organizacja konkursów w zakresie bezpieczeństwa, ochrony osobistej, umiejętności zachowania w sytuacjach kryzysowych.		- godz. wychowawcze
4. 6.	Profilaktyka problemów związanych z używaniem środków psychoaktywnych: czynniki ryzyka i czynniki chroniące, przyczyny i skutki używania środków psychoaktywnych. Organizacja czasu wolnego, zabawa i poczucie humoru a zdrowie. Organizacja imprez kulturalnych, rekreacyjnych, sportowych promujących bezpieczny wypoczynek, higieniczny tryb życia.		- godziny wychowawcze - wych. fizyczne
5. 7.	Ograniczenie zjawisk patologii wśród młodzieży przez propagowanie wiedzy profilaktyczno-edukacyjnej, szukanie i korzystanie z pomocy instytucji i osób zajmujących się terapią młodzieży.
6. 8.	Bezpieczne zachowanie się na drodze-propagowanie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, organizowanie konkursów.		- godziny wychowawcze -wych. fizyczne
Technologia informacyjna			Przedmiot
7. 1.	Podstawowe formy organizowania informacji w bazach danych spotykanych w otoczeniu ucznia. Wyszukiwanie informacji w bazach danych.		- wszyscy
8. 2.	Korzystanie z informacji związanych z kształceniem, pochodzących z różnych źródeł oraz komunikowanie się poprzez sieć.		- język polski
9. 3.	Wspomaganie prezentacji prac uczniów z zastosowaniem programów komputerowych.		- wszyscy
10. 4.	Rozwój technologii informacyjnej. Prawne i społeczne aspekty zastosowań informatyki.		- przedsiębiorczość
Wychowanie do życia w rodzinie
11. 1.	Tożsamość i wielowymiarowość człowieka. Poczucie sensu życia.
12. 2.	Komunikacja interpersonalna, asertywność, techniki negocjacji, empatia.
13. 3.	Tolerancja wobec odmienności kulturowych, etnicznych, religijnych, seksualnych.
14. 4.	Rozwój psychoseksualny człowieka w kolejnych fazach życia.
15. 5.	Dojrzewanie: rozumienie i akceptacja kryteriów dojrzałości biologicznej, psychicznej i społecznej. Problemy okresu dojrzewania i sposoby radzenia sobie z nimi.
16. 6.	Wartości i pojęcia związane z płciowością człowieka: męskość, kobiecość, miłość, rodzina, rodzicielstwo. Znaczenie odpowiedzialności w przeżywaniu własnej płciowości i budowaniu emocjonalnych więzi. Rola kobiet i mężczyzn a panujące stereotypy.
17. 7.	Inicjacja seksualna, jej uwarunkowania i następstwa. Argumenty biomedyczne, psychologiczne i moralne za opóźnieniem wieku inicjacji seksualnej. Istota seksualności człowieka i jej aspekty. Integracja seksualna.
18. 8. 9.	Komplementarność płci – wzajemne dopełnianie się płci w sferach: fizycznej, psychicznej, emocjonalnej i społecznej. Rozumienie, akceptacja i szacunek dla osób płci odmiennej. Potrzeba akceptacji własnej seksualności.
19. 10.	Istota, rodzaje i etapy rozwoju miłości. Różnice w przeżywaniu miłości.
20. 11.	Metody rozpoznawania płodności.
21. 12.	Metody i środki antykoncepcyjne. Sposoby ich działania i zasady doboru.
22. 13.	Choroby przenoszone drogą płciową i zapobieganie im. AIDS: profilaktyka, aspekt społeczny i etyczny, chory na AIDS w rodzinie.
23. 14.	Trudności w osiąganiu tożsamości płciowej, możliwości pomocy.
24. 15.	Normy zachowań seksualnych. Nietypowe zachowania seksualne. Przemoc i przestępstwa seksualne; możliwości zapobiegania, sposoby obrony. Informacja o ośrodkach pomocy psychologicznej, medycznej i prawnej.
25. 16.	Przygotowanie do małżeństwa. Problemy wierności, zaufania i dialogu.
26. 17.	Małżeństwo – jego fazy; trudności i konflikty oraz sposoby ich rozwiązywania; wartość małżeństwa. Macierzyństwo i ojcostwo. Przygotowanie do ról rodzicielskich. Adopcja. Bezdzietność.
27. 18.	Przebieg i higiena ciąży. Rozwój prenatalny dziecka. Szkoła rodzenia, poród i naturalne karmienie. Rola rodziców w okresie oczekiwania na narodziny dziecka, w czasie porodu i w pierwszym okresie życia dziecka.
28. 19.	Funkcje rodziny, ze szczególnym uwzględnieniem wychowania dzieci w rodzinie. Znaczenie prawidłowych postaw rodzicielskich dla rozwoju dziecka. Samotne rodzicielstwo.
29. 20.	Nieplanowana ciąża; sposoby szukania pomocy w sytuacjach trudnych.
30. 21.	Aborcja jako zagrożenie dla zdrowia psychicznego i fizycznego – aspekty prawne, medyczne i moralne.
31. 22.	Konflikty w rodzinie i ich przyczyny. Sposoby rozwiązywania konfliktów.
32. 23.	Przemoc w rodzinie. Wykorzystywanie seksualne. Profilaktyka. Możliwości uzyskania pomocy.
33. 24.	Zagrożenia życia społecznego: alkoholizm, narkomania, agresja, sekty, pornografia.
34. 25.	Prawodawstwo dotyczące rodziny. Zawarcie małżeństwa, separacja, rozwód. Prawa i obowiązki małżonków i rodziców, prawa dziecka. Obowiązki państwa wobec rodziny.
35. 26.	Człowiek wobec niepełnosprawności, starości, choroby, umierania i śmierci, w tym w aspekcie życia rodzinnego.
27.	Poradnictwo młodzieżowe i rodzinne w Polsce.
Edukacja obronna
I. Zagrożenia czasu pokoju, ich źródła i formy występowania.
	Zagrożenia czasu pokoju, ich źródła, przeciwdziałanie ich powstawaniu, zasady postępowania w wypadku ich wystąpienia i po ich ustąpieniu: q zagrożenia biologiczne i chemiczne, q zagrożenia radiacyjne, q zagrożenia powodziowe i zatopienia, q zagrożenia pożarowe, posługiwanie się podręcznym sprzętem przeciwpożarowym, q zagrożenia ekologiczne, ze szczególnym uwzględnieniem zagrożeń lokalnych,		q chemia q biologia q geografia q technologia informacyjna q edukacja prozdrowotna q edukacja ekologiczna
II . Zagrożenia czasu wojny.
		Zagrożenia czasu wojny: q formy i rodzaje walki zbrojnej, q podstawowe środki rażenia współczesnych sił zbrojnych, q obrona przed środkami walki		q historia q fizyka z astronomią q biologia q chemia q geografia q edukacja filozoficzna q etyka
III . Psychologiczne skutki sytuacji kryzysowych i sposoby ich łagodzenia.
		Psychologiczne skutki sytuacji kryzysowych sposoby radzenia sobie z nimi: q stres i jego wpływ na zachowania ludzi, q zjawisko paniki, przeciwdziałanie mu i sposoby postępowania w sytuacjach kryzysowych		q biologia q edukacja prozdrowotna
IV. System obronności Rzeczpospolitej Polskiej
		System obronności Rzeczpospolitej Polskiej: q podsystemy obronności państwa q powinności obronne lokalnych władz, instytucji i obywateli		q historia q wos q wych. do życia w rodzinie q edukacja filozoficzna
V. Rola i zadania Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej w systemie obronności państwa
		Rodzaje Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej, ich charakterystyka i przeznaczenie: q struktura i zadania obrony terytorialnej Rzeczpospolitej Polskiej, q służba wojskowa, q ogólny charakter służby wojskowej i jej prawne uregulowania, q podstawowe uzbrojenie i wyposażenie żołnierza, q podstawy żołnierskiego zachowania się		q historia q wiedza o społeczeństwie q geografia q edukacja filozoficzna q edukacja europejska
VI. Organizacja obrony cywilnej i zasady powszechnej samoobrony w przypadku zagrożeń
		Obrona cywilna: q cel, zadania i organizacja, q ochrona ludności, zwierząt, żywności i dóbr materialnych w ramach powszechnej samoobrony, q sposoby alarmowania ludności, q zachowanie się podczas ewakuacji, q znaki i barwy bezpieczeństwa		q chemia q biologia q geografia q edukacja prozdrowotna q edukacja ekologiczna
VII. Wybrane problemy międzynarodowego prawa humanitarnego
		q wybrane problemy międzynarodowego prawa humanitarnego dotyczące ochrony ludności i dóbr kultury		q historia q wos q geografia q edukacja europejska
VIII. Ratownictwo i pierwsza pomoc
		Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach: q ocena sytuacji w miejscu wypadku, q zabezpieczenie miejsca wypadku, q ocena stanu poszkodowanego i kontrola jego funkcji życiowych, q udzielenie pierwszej pomocy w przypadku oparzeń, złamań, krwotoków, duszenia się obcym ciałem, utraty przytomności, utraty oddechu, zatrzymania krążenia, wstrząsu pourazowego, Rola jednostki w kształtowaniu bezpieczeństwa własnego i społecznego: q sytuacje kryminogenne, umiejętność ich unikania, q zjawiska patologiczne wśród młodzieży, q prospołeczne zachowania w kształtowaniu postaw		q edukacja prozdrowotna q wychowanie do życia w rodzinie q biologia
IX. Terenoznawstwo
		Terenoznawstwo: q zasady orientowania się w terenie, q posługiwanie się mapą, q marsz na azymut, q sporządzanie szkicu Podstawy planowania i organizowania działań: q sporządzanie planu		q geografia

LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE, LICEUM PROFILOWANE, TECHNIKUM

KSZTAŁCENIE W ZAKRESIE PODSTAWOWYM

Edukacja czytelnicza i medialna					Przedmiot
1.	Tradycyjne i nowoczesne źródła informacji ( od książki do przekazów internetowych); najnowsze techniki informacyjne i ich dostępność.				- język polski - pozostałe przedmioty
2.	Współczesne instytucje wydawnicze i instytucje zajmujące się dystrybucją książek i prasy.				- język polski
3.	Kompetencje czytelnicze i niezbędne do odbioru tekstów literackich, naukowych i popularnonaukowych.				- wszyscy
4.	Globalizacja życia. Cywilizacja informacyjna i kultura mediów. Pojęcie czwartej władzy.				- wos
5.	Media publiczne i prywatne – zadania i interesy. Rynkowość mediów i jej społeczne skutki. Wpływ mediów na różne aspekty życia człowieka.				- język polski (III klasa)
6.	Zagrożenia dla psychicznego i moralnego rozwoju człowieka płynące z mediów. Różne formy uzależnień medialnych.				- gwo - religia
7.	Warsztat pracy dziennikarza ( prasowego, radiowego, telewizyjnego).				- język polski
8.	Warsztat pracy reżysera ( filmowego, teatralnego).				- język polski
9.	Wywieranie wpływu na ludzi. Metody i techniki perswazji i manipulacji stosowane w reklamie zewnętrznej, prasowej, radiowej i telewizyjnej.				- wos - gwo
10.	Analiza porównawcza wybranej informacji zaczerpniętej z różnych źródeł ( z prasy, audycji telewizyjnych lub radiowych). Kryteria wskazujące na rzetelność i obiektywizm tej informacji.				- wos - gwo
11.	Wybór międzynarodowych i polskich przepisów prawa dotyczących mediów.				- wos
Edukacja ekologiczna					Przedmiot
1.	Ekonomiczne i społeczne aspekty związków między człowiekiem i jego działalnością a środowiskiem. Wartość środowiska. Korzyści i straty związane z jego eksploatacją. Zasoby odnawialne i nieodnawialne.				- chemia - geografia - biologia
2.	Współczesny system gospodarki światowej i jego wpływ na degradację zasobów środowiska. Współpraca międzynarodowa jako warunek osiągnięcia zrównoważonego rozwoju.				- PO
3.	Zagrożenia cywilizacyjne związane z energetyką konwencjonalną i jądrową. Odnawialne źródła energii.				- PO - chemia
4.	Sposoby ochrony różnorodności biologicznej.				- biologia
5.	Intensyfikacja produkcji rolnej i związane z nią zagrożenia. Rolnictwo ekologiczne.				- chemia - geografia - biologia, PO
6.	Problemy bezpieczeństwa biologicznego, np. inżynieria genetyczna. Problemy polityki ekologicznej państwa.				- biologia
Edukacja europejska					Przedmiot
1.	Proces integracji europejskiej w perspektywie historycznej. - budowanie zjednoczonej Europy				- historia ( III klasa) - wos ( III klasa) - geografia
2.	Ewolucja instytucji Unii Europejskiej. Procedury podejmowania decyzji.				- wos - historia geografia ( III klasa)
3.	Bezpieczeństwo europejskie w wymiarze międzynarodowym i wewnętrznym. Bezpieczeństwo Polski w ramach Unii Europejskiej i NATO.				- PO - wos - historia - geografia-III klasa
4.	Prawa i obowiązki obywatelskie, obywatelstwo europejskie, obywatelski wymiar procesu integracji europejskiej.				- gwo
5.	Europa wartości. Duchowy wymiar Europy - edukacja, kultura. Rola edukacji jako czynnika wyrównywania szans polskiej młodzieży w Europie. Możliwości współpracy.				- religia język polski
6.	Rola i zasady działania samorządów terytorialnych w Unii Europejskiej. Współpraca polskich samorządów z odpowiednikami w Unii Europejskiej. Euroregiony.				- geografia - wos - historia
7.	Miejsce Polski w organizacjach europejskich, w tym w Radzie Europy.				- geografia - wos - historia
8.	Polska i jej sąsiedzi. Polska w regionie Europy Środkowej.				- geografia -wos - historia
Edukacja filozoficzna					Przedmiot
1.	Elementy logiki ogólnej i retoryki. Myśl a język. Stawianie pytań, definiowanie, klasyfikacja i argumentacja. Dyskusja.				- język polski - religia
2.	Narodziny filozofii i jej pierwsze koncepcje w starożytnej Grecji.				- historia - język polski
3.	Przedmiot filozofii. Dyscypliny filozoficzne. Główne pojęcia, metody i problemy filozoficzne.				- historia - język polski
4.	Rożne sposoby pojmowania filozofii: 1) na przykładzie osiągnięć wybitnych filozofów ( Sokrates, Platon, Arystoteles, Marek Aureliusz, Św. Augustyn, Św. Tomasz z Akwinu, Kartezjusz, Hume, Kant, Hegel ), 2) w oparciu o informacje na temat koncepcji i szkół filozoficznych ( filozofia analityczna, egzystencjalizm, filozofia dialogu, tomizm współczesny, personalizm).				- język polski - historia - religia
5.	Filozofia a inne dziedziny kultury. Filozofia a nauka, religia, sztuka, światopogląd, ideologia.				- religia
6.	Elementy teorii rzeczywistości. Idealizm, realizm.				- język polski
7.	Elementy antropologii filozoficznej. Człowiek jako byt osobowy. Główne koncepcje człowieka. Naturalne i kulturowe środowisko człowieka. Człowiek w relacji z drugim człowiekiem i ze wspólnotami. Człowiek wobec wartości.				- przedsiębiorczość - wos - język polski
Edukacja prozdrowotna					Przedmiot
1.	Styl życia i jego związek ze zdrowiem i chorobą. Koncepcja i cele promocji zdrowia. Zdrowie jako wartość dla człowieka i społeczeństwa.				- wych. fizyczne - biologia
2.	Pielęgnacja ciała i urody. Dbałość o utrzymanie odpowiedniej masy ciała, sylwetki, dobrej sprawności i wydolności fizycznej. Chronienie się przed zanieczyszczeniami środowiska.				- biologia - chemia - wych. fizyczne
3.	Praca i wypoczynek, aktywne spędzanie wolnego czasu. Aktywność ruchowa, zabawa i poczucie humoru a zdrowie.				- gwo
4.	Bezpieczne zachowanie w codziennym życiu. Troska o bezpieczeństwo innych.				- gwo - wych fizyczne
5.	Zasady racjonalnego żywienia w różnych okresach życia. Żywienie a samopoczucie i zdolność do pracy oraz zapobieganie chorobom. Skutki niewłaściwego odchudzania się i stosowania diet eliminacyjnych. Wybór sprzyjających zdrowiu produktów spożywczych i ich przechowywanie. Prawa konsumenta żywności.				- biologia - chemia - przedsiębiorczość
6.	Korzystanie z pomocy medycznej, psychologicznej i innych form wsparcia. Znaczenie profilaktycznych badań medycznych. Zachowanie się w chorobie. Postawy wobec osób przewlekle chorych i niepełnosprawnych oraz osób starszych.				- gwo
7.	Uwarunkowania popytu i podaży na substancje psychoaktywne. Rodzaje tych substancji i ich wpływ na organizm, psychikę oraz rozwój społeczny i duchowy człowieka. Przepisy prawa dotyczące używania substancji psychoaktywnych. Formy pomocy dla osób eksperymentujących i uzależnionych.				- chemia - gwo
8.	Osobowe i społeczne umiejętności życiowe niezbędne dla ochrony, poprawy i utrzymania zdrowia.				- gwo
Edukacja regionalna – dziedzictwo kulturowe regionu					Przedmiot
1.	Dzieje regionu na tle historii Polski i Europy.				- historia - język polski
2.	Specyfika przyrodnicza, społeczna, ekonomiczna, kulturowa regionu w relacji z innymi regionami Polski i Europy.				- geografia - biologia - historia, chemia
3.	Przeszłość regionu, jego dziedzictwo kulturowe jako podstawa rozumienia współczesności regionu.				- język polski - historia
4.	Perspektywy i szanse rozwoju regionu we współpracy krajowej i międzynarodowej.				- geografia
5.	Promocja regionu w kraju i za granicą.				- języki obce
Edukacja obronna
I. Zagrożenia czasu pokoju, ich źródła i formy występowania.
	Zagrożenia czasu pokoju, ich źródła, przeciwdziałanie ich powstawaniu, zasady postępowania w wypadku ich wystąpienia i po ich ustąpieniu: q zagrożenia biologiczne i chemiczne, q zagrożenia radiacyjne, q zagrożenia powodziowe i zatopienia, q zagrożenia pożarowe, posługiwanie się podręcznym sprzętem przeciwpożarowym, q zagrożenia ekologiczne, ze szczególnym uwzględnieniem zagrożeń lokalnych,		q chemia q biologia q geografia q technologia informacyjna q edukacja prozdrowotna q edukacja ekologiczna
II . Zagrożenia czasu wojny.
		Zagrożenia czasu wojny: q formy i rodzaje walki zbrojnej, q podstawowe środki rażenia współczesnych sił zbrojnych, q obrona przed środkami walki		q historia q fizyka z astronomią q biologia q chemia q geografia q edukacja filozoficzna q etyka
III . Psychologiczne skutki sytuacji kryzysowych i sposoby ich łagodzenia.
		Psychologiczne skutki sytuacji kryzysowych sposoby radzenia sobie z nimi: q stres i jego wpływ na zachowania ludzi, q zjawisko paniki, przeciwdziałanie mu i sposoby postępowania w sytuacjach kryzysowych		q biologia q edukacja prozdrowotna
IV. System obronności Rzeczpospolitej Polskiej
		System obronności Rzeczpospolitej Polskiej: q podsystemy obronności państwa q powinności obronne lokalnych władz, instytucji i obywateli		q historia q wos q wychowanie do życia w rodzinie q edukacja filozoficzna
V. Rola i zadania Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej w systemie obronności państwa
		Rodzaje Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej, ich charakterystyka i przeznaczenie: q struktura i zadania obrony terytorialnej Rzeczpospolitej Polskiej, q służba wojskowa, q ogólny charakter służby wojskowej i jej prawne uregulowania, q podstawowe uzbrojenie i wyposażenie żołnierza, q podstawy żołnierskiego zachowania się		q historia q wiedza o społeczeństwie q geografia q edukacja filozoficzna q edukacja europejska
VI. Organizacja obrony cywilnej i zasady powszechnej samoobrony w przypadku zagrożeń
		Obrona cywilna: q cel, zadania i organizacja, q ochrona ludności, zwierząt, żywności i dóbr materialnych w ramach powszechnej samoobrony, q sposoby alarmowania ludności, q zachowanie się podczas ewakuacji, q znaki i barwy bezpieczeństwa		q chemia q biologia q geografia q edukacja prozdrowotna q edukacja ekologiczna
VII. Wybrane problemy międzynarodowego prawa humanitarnego
		q wybrane problemy międzynarodowego prawa humanitarnego dotyczące ochrony ludności i dóbr kultury		q historia q wos q geografia q edukacja europejska
VIII. Ratownictwo i pierwsza pomoc
		Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach: q ocena sytuacji w miejscu wypadku, q zabezpieczenie miejsca wypadku, q ocena stanu poszkodowanego i kontrola jego funkcji życiowych, q udzielenie pierwszej pomocy w przypadku oparzeń, złamań, krwotoków, duszenia się obcym ciałem, utraty przytomności, utraty oddechu, zatrzymania krążenia, wstrząsu pourazowego, Rola jednostki w kształtowaniu bezpieczeństwa własnego i społecznego: q sytuacje kryminogenne, umiejętność ich unikania, q zjawiska patologiczne wśród młodzieży, q prospołeczne zachowania w kształtowaniu postaw		q edukacja prozdrowotna q wychowanie do życia w rodzinie q biologia
IX. Terenoznawstwo
		Terenoznawstwo: q zasady orientowania się w terenie, q posługiwanie się mapą, q marsz na azymut, q sporządzanie szkicu Podstawy planowania i organizowania działań: q sporządzanie planu		q geografia

LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE

KSZTAŁCENIE W ZAKRESIE ROZSZERZONYM

Edukacja czytelnicza i medialna		Przedmiot
1.	Epoki, style i kierunki sztuki w procesie dziejowym.	- język polski
2.	Podstawowe pojęcia i terminy z historii sztuki. Rozwój poszczególnych form, gatunków, kierunków w sztuce oraz ich konkretyzacja artystyczna.	- język polski - historia
3.	Istota zjawisk awangardowych w sztuce XX wieku ( nowe prądy i tendencje w architekturze, muzyce, literaturze, sztukach plastycznych, sztuce scenicznej) – istota przemian.	- język polski
4.	Specyfika procesu tworzenia w różnych dziedzinach sztuki. Różne formy, gatunki i techniki wypowiedzi artystycznej.	- język polski
5.	Kultura i tradycja jako podstawy ciągłości sztuki światowej i narodowej oraz czynniki ich przemian.
6.	Rożne funkcje sztuki – estetyczna, poznawcza, wspólnotowa, emocjonalno- terapeutyczna, religijna w aspekcie historycznym i współcześnie.
7.	Wzajemne relacje w sztuce różnych kultur i narodów.
8.	Tradycje i zjawiska paraartystyczne w sztuce po II wojnie światowej; wielorakość mediów, w tym film, telewizja, sztuka multimedialna.
9.	Wielkie indywidualności kształtujące oblicze sztuki światowej i polskiej oraz wybitne dzieła artystyczne.
10.	Zabytki kultury materialnej jako świadectwo przemian kulturowych i cywilizacyjnych.	- język polski - historia - języki obce - geografia
11.	Społeczność lokalna i jej kultura w aspekcie historycznym, geograficznym, etnograficznym i środowiskowym.	- język polski - historia - geografia - biologia
12.	Rola środków masowego przekazu w upowszechnieniu dóbr kultury regionalnej.	- wos
13.	Projektowanie i wdrażanie działań animacyjnych służących aktywnemu i twórczemu uczestnictwu w życiu kulturalnym.	- gwo

Zatwierdzony przez Radę Pedagogiczną w dniu ...... 18.09.2007r.

Zatwierdzony przez Samorząd Uczniowski w dniu ...... 17.09.2007r.

Zatwierdzony przez Radę Rodziców w dniu ...... 17.09.2007r.